چند نسل مختلف ام۱۶. از بالا: ام۱۶/آ۱، ام۱۶/آ۲، ام۴ و ام۱۶/آ4


این تفنگ در ابتدا با نام ای‌آر-۱۵ (AR-15) شناخته می‌شود و از سال ۱۹۶۳ برای جنگ در جنگل‌های ویتنام وارد ارتش آمریکا شد و از سال ۱۹۶۹ جای ام۱۴ را به عنوان سلاح سازمانی استاندارد ارتش آمریکا در جنگ ویتنام گرفت. یک سال بعد در ۱۹۷۰ سلاح سازمانی ارتش آمریکا در ایالات متحده، اروپا و کره‌جنوبی هم از تفنگ پرقدرت‌تر و بزرگ‌تر ام۱۴ به ام۱۶ تغییر کرد. ام۱۴ از فشنگ‌های پرقدرت ناتو با کالیبر ۷٫۶۲ و طول ۵۱ میلی‌متر استفاده می‌کرد اما فشنگ مخصوص ام۱۶ فشنگ متوسط ۵٫۵۶x۴۵ میلی‌متری است. سلاح‌های مختلف خانواده ام۱۶ جنگ ویتنام به این سو سلاح سازمانی اصلی ارتش آمریکا به شمار می‌روند.

از سال ۲۰۱۰ ام۱۶ جای خود را به عنوان سلاح سازمانی اصلی ارتش آمریکا به تفنگ کارابین ام۴ واگذار کرده که در واقع نسخه کوتاه شده ام۱۶ آ۲ است.

تفنگدار دریایی آمریکا در حال تیراندازی با ام۱۶آ۴

دقت و نواخت تیر (تعداد شلیک در دقیقه) ام۱۶، بالاتر از تفنگ‌های رقیبی همچون ژ۳، اف‌ان فال و کلاشینکف است. کالیبر مسلسل ام۱۶، ۵٫۵۶ است و به روش غیر مستقیم توسط گاز باروت حاصل از شلیک مسلح می‌شود و سیستم قفل گلنگدن آن بصورت چرخ‌دنده‌ای طراحی شده است.


ویژگی های اسلحه
حالات شلیک : ۱- تک تیر ، ۲- سه تیر (three-round burst ) ( در این حالت با هر بار فشار دادن ماشه سه تیر شلیک می‌شود . از مزیتهای آن در نشانه گیری است که با یک بار نشانه گیری دقیق، می‌توان سه تیر به سمت دشمن شلیک کرد ) ، ۳- رگبار ( حالت رگبار در مدل ام۴آ۱ وجود دارد که در این مدل حالت سه تیر وجود ندارد )
طول اسلحه : ۸۵۰٫۹ میلیمتر ( ۳۳٫۵ اینچ )
طول لوله : ۳۶۸٫۳ میلیمتر ( ۱۴٫۵ اینچ ) ( لوله این اسلحه در نوع ام۴آ۱ سنگین تر بوده و دارای مقاومت بیشتری نسبت به گرما در آتش مداوم در حالت رگبار است )
وزن اسلحه بدون خشاب : ۲٫۹۴ کیلوگرم ( ۶٫۵ پوند )
وزن اسلحه با خشاب : ۳٫۴ کیلوگرم ( ۷٫۵ پوند )
برد مؤثر : ۳۶۰ متر
برد نهایی : ۳۶۰۰ متر
میزان آتش : ۷۰۰ الی ۹۵۰ تیر در دقیقه
سرعت گلوله در سرلوله ( سرعت اولیه گلوله ) : ۹۵۰ متر بر ثانیه ( ۲۹۷۰ فوت بر ثانیه )
خشاب : ۳۰ تایی

تفنگ‌های جنگ ویتنام: دو ام۱۶ در ردیف سوم و پنجم از بالا و یک ای‌آر۱۰ در میان آن‌ها

انواع مشابه
سلاح‌های دیگری با الگوگیری از ام۱۶ ساخته شده‌اند و کارخانه‌های اسلحه‌سازی در گشورهای مختلف دنیا برخی با مجوز و تحت لیسانس شرکت کلت و برخی بدون مجوز به تولید این سلاح و انواع مشابه آن مشغولند. نورینکو سی‌کیو یک کپی بدون مجوز چینی از ام۱۶ است که هیچ کاربردی در نیروهای مسلح چین پیدا نکرده اما در تعداد محدود در اختیار مجاهدین افغانی برای جنگ با شوروی گذاشته شده و تعداد محدودی نیز به ایران و پاراگوئه صادر شد. در سال ۲۰۰۱ هم ایران سلاح جدیدی به نام S 5.56 رونمایی کرد که با وجود آن‌که اعلام شده سلاحی با طراحی داخلی ایران است اما شکل ظاهری آن نشان می‌دهد که یک کپی مستقیم از نورینکو است. تنها تفاوت ظاهری قابل مشاهده این تفنگ با ام۱۶ در شکل ظاهری دستگیره آن است.

سربازان مالزیایی با ام۱۶آ۱ مجهز به نارنجک‌انداز ام۲۰۳

استفاده‌کنندگان دیگر:


ام‌۱۶ هم‌اکنون در سازمان رزم ارتش‌های ۱۵ کشور عضو ناتو و بیش از ۸۰ کشور در کل دنیا قرار داد. کارخانه‌های متعددی در آمریکا، کانادا و چین تاکنون بیش از ۸ میلیون قبضه از انواع مختلف این سلاح را تولید کرده‌اند و حدود ۹۰ درصد آن‌ها هم‌اکنون در حال استفاده هستند. در ارتش آمریکا ام‌۱۶ جایگزین ام‌۱۴ و کارابین ام۱ به عنوان سلاح استاندارد سازمانی شد. البته ام۱۴  به عنوان یک تفنگ تک‌تیرانداز و همچنین در کاربردهای تشریفاتی نیزاستفاده می‌شود.